Heel geleidelijk naar echte kou. Of toch niet?

Foto boven: Af en toe pakken donkere wolken zich samen boven het vervolg van de winter - Henk Straatman

Ook al was het gisteren erg zacht in Nederland met temperaturen die in het zuiden tot plaatselijk 12 graden opliepen, de eerste helft van januari is toch vrij koud verlopen. Tot en met 15 januari stond de gemiddelde temperatuur in De Bilt op 2,0 graden, tegen 4,0 graden normaal in de dezelfde periode. En ook de vooruitzichten zijn vrij koud, al zijn blijft er nog steeds veel spanning in de berekeningen.

Gisteren merkten we overigens vooralsnog niet veel van kou. De dag begon een bewolkt en er passeerde een smalle zone met wat regen. En vooruit waren de temperaturen in delen van het land, middenin de nacht tot een graad of 11 opgelopen. Erachter daalde het kwik weer tot ongeveer 7 graden. Later op de dag kwam de zon er wat vaker door, maar in het oosten van het land kwam tegen de avond toch weer een smalle band met wat regen opzetten.

Af en toe pakken donkere wolken zich samen boven het vervolg van de winter - Henk Straatman

Vanaf nu verandering

Vanaf nu verandert het weer. We komen onder invloed van een hogedrukgebied dat eerst boven het oosten van Europa en later boven Scandinavië ligt. Onder invloed hiervan draait de wind bij ons naar oostelijke richtingen, en dat gebeurt vandaag al. Uiteindelijk zal vanuit die hoek ook koudere lucht worden aangevoerd, maar dat heeft nog wel wat voeten in aarde.

Advertentie

Vandaag is nog een zachte dag. Vooral in het westen beginnen we met wolkenvelden, waaruit in Noord-Holland eerst nog een beetje motregen kan vallen. Al snel wordt het echter ook daar droog. In de rest van het land is het al droog en komt de zon er geregeld door. Daar is alleen hoog in de atmosfeer nog wat dunne sluierbewolking zichtbaar. In de loop van de middag wordt het aandeel bewolking ook in het westen van het land geleidelijk kleiner.

Ook vandaag erg zacht

Bij dit alles waait er een zwakke tot matige zuidoostelijke wind, later op de dag draaiend naar oostelijke richtingen. De temperaturen lopen uiteen van een graad of 9 in het noorden tot opnieuw 12 graden, plaatselijk in het zuiden van Limburg. Net als gisteren is het daarmee ook vandaag een bijzonder zachte dag, die niet echt in een koude januarimaand past.

Vanaf de komende nacht gaat dat beeld veranderen. Er zijn brede opklaringen, later drijft in het zuidwesten ook wat bewolking binnen. In het noordoosten zou een gebied met mist en laaghangende bewolking, dat boven Duitsland tot ontwikkeling komt, de grens over kunnen steken. Daarbij daalt de temperatuur in het noordoosten en oosten tot rond of iets onder het vriespunt, in het zuidwesten wordt het nog niet kouder dan ongeveer 6 graden.

Morgen flinke temperatuurverschillen

Morgen lost de mist in het noordoosten snel op, de laaghangende bewolking kan zich wat langer handhaven. In de rest van het land schijnt de zon behoorlijk. De zwakke tot matige wind is oostelijk tot noordoostelijk en de temperaturen lopen uiteen van 4 graden in het gebied met laaghangende bewolking in het noordoosten tot 10 graden, plaatselijk in het zuidwesten van het land. Daarmee zijn de temperatuurverschillen morgen behoorlijk groot.

Advertentie

Volgende week houdt de invloed van het hogedrukgebied aan. Doordat de kern ervan langzaam boven Scandinavië terechtkomt, voert de oostelijke wind in Nederland geleidelijk wat koudere lucht aan. Toch lijkt de daling van de temperaturen vrij traag te verlopen. In de nachten gaat het weliswaar op steeds meer plaatsen licht vriezen, overdag helpt de zon mee om de temperaturen toch nog vrij gemakkelijk tot ruim boven het vriespunt te laten stijgen.

Pas later mogelijk echt kouder, maar onzeker

Pas rond het nieuwe weekend zou nog koudere lucht onze omgeving te kunnen bereiken. Grote onzekerheid is de mate waarin de straalstroom naar het zuiden kruipt en koudere bovenluchten vanuit het noorden de kans krijgen ons te bereiken. Voorgaande berekeningen waren daar redelijk positief over, nieuwere berekeningen maken het spannender. Het AI-model van het Europese Centrum (AIFS) ziet het continu wel helemaal zitten.

Ook in de pluimverwachtingen zie je hoe groot de onzekerheid is. Er is een kamp met relatief zachte berekeningen, een andere groep laat juist veel kouder weer zien. Zou die laatste groep berekeningen uitkomen, dan staat ons een periode met serieuze vorst te wachten. Maar zolang de groep met zachte berekeningen niet is verdwenen, weten we ook niet zeker of het daadwerkelijk die kant op zal gaan. Dat moeten we rustig afwachten.