30-Daagse (+): wisselvalligheid verdwijnt, nazomer doemt op

Foto boven: De struiken genieten na van de regen - Chris Meewis

De meteorologische zomer gaat komende maandag ten einde, een dag later duiken we de meteorologische herfst in. Het zijn de momenten waarop we de (zomer)patronen op de weerkaarten langzaam zien veranderen en verdwijnen.

Een einde aan het (aangename) weer hoeft dat echter nog lang niet te betekenen. We hebben in het recente verleden al vaker meegemaakt hoe september zich meer als een vierde zomermaand dan als de eerste maand van de meteorologische herfst opstelde.

De struiken genieten na van de regen - Chris Meewis

Eén van de veranderingen op de weerkaarten is de terugkeer boven het noordpoolgebied van de poolwervel. Doordat het er met een steeds verder dalende en langduriger ondergaande zon almaar kouder wordt (eerst vooral in de hoogste delen van de atmosfeer), bouwt zich in de stratosfeer een koudepoel op. Daar omheen komt en ringvormige band tot stand waarin de (westelijke) wind steeds sterker wordt. Die band noemen we de poolwervel.

Advertentie

Straakstroom wordt sterker, Azorenhoog ook

Een eerste beginnetje ervan is de afgelopen dagen al gemaakt, de komende weken wordt de poolwervel steeds sterker, om vooral gedurende de wintermaanden in het weersverloop op het noordelijk halfrond de hoofdrol te pakken. Zover is het echter nog lang niet. Vooralsnog is het genoeg om te weten dat (een begin van) de poolwervel terug is.

Een andere trend is dat de temperatuurverschillen tussen het hoge noorden en zuidelijkere breedten vanaf nu toenemen. Dat vertaalt zich in het sterker worden van de straalstroom. Een eerste indicatie daarvoor hebben we ook al. De NAO-index, de index die het verschil in luchtdruk tussen IJsland en de Azoren weergeeft, wordt de komende tijd (na langdurig negatief te zijn geweest) neutraal. Dat heeft met het toenemen van de kracht van de straalstroom te maken.

Orkaanseizoen is nog steeds erg slap

Op de oceaan stelt zich de komende weken een tijdje een westcirculatie in. Dat gebeurt nog wel op een vrij noordelijke positie. Het Azorenhogedrukgebied versterkt zich intussen in het zuiden en breidt zijn invloed in Zuid-Europa verder oostwaarts uit. Storingen van de oceaan kunnen onze omgeving zo nog wel bereiken, maar doen dat vaak in verzwakte vorm. Daardoor lijkt de wisselvalligheid van dit moment later volgende week ook alweer weer iets af te nemen.

Een laatste punt van aandacht is de ontwikkeling van het orkaanseizoen in de Atlantische sector. We zijn de augustusmaand, toch één van de maanden die in de piek van het seizoen thuishoren, zonder ook maar één enkele orkaan doorgekomen. De eerste orkaan van het lopende seizoen moet hoe dan ook nog ontstaan. Wel is op het midden van de oceaan nu tropische storm Dolly actief, die naar de Caribische Zee onderweg is. Een verdere ontwikkeling ervan wordt echter niet verwacht. Sterker nog: de storm lijkt de komende dagen weer op te lossen en speelt voor het weer in Europa geen enkele rol. Het wachten is op orkanen die dat wel doen.

Advertentie

Gaan we op de eerste weken met nazomerweer af?

En zo kunnen we naar de verwachting voor de komende weken gaan kijken. Is het wisselvallige weer van nu een blijvertje, of zien we het toch weer langzaam stabieler worden met later oplopende temperaturen? En gaan we op de eerste nazomerweken af? We bekijken het nu en doen dat als altijd aan de hand van de kaarten van de grote globale weermodellen.

Week 1: van 31 augustus tot en met 6 september

Langzaam minder wisselvallig
Vooral zuiden geregeld zon
Boven normale temperaturen

Terwijl de straalstroom op de oceaan geleidelijk sterker wordt, zien we ook het hogedrukgebied bij de Azoren aan kracht winnen en zijn invloed in het zuiden van Europa oostwaarts uitbreiden. In ons deel van Europa gaan we geleidelijk op een licht wisselvallig weerbeeld over.

Vallen maandag nog flinke buien, later in de week komen storingen alleen nog in verzwakte vorm door. De zon laat zich dan vaker zien, vooral in het noorden is het tijdens de passage van storingen nog af en toe bewolkt met een beetje regen of een bui en de temperaturen gaan geleidelijk wat omhoog. Laat in de week kan het lokaal alweer 25 graden worden.

Week 2: van maandag 7 tot en met zondag 13 september

Licht wisselvallig met de grootste regenkansen in het noorden
Zuidwestelijke winden
Temperaturen boven normaal

In deze week verandert in de grootschalige drukverdeling maar weinig. Nog steeds zien we lagedrukgebieden in het hoge noorden, een sterk hogedrukgebied in het zuiden en de daarbij behorende verschillen tussen het weer in het noorden en zuiden bij ons. Maakt het noorden tijdens de passage van storingen de grootste kans op dikkere wolken en af en toe regen, in het zuiden is het veel vaker droog en komt de zon er makkelijker door.

Bij een nog steeds overwegend zuidwestelijke wind komen de temperaturen ook deze week gemakkelijk boven normaal uit. En dat geldt dan weer voor het hele land.

Week 3: van maandag 14 tot en met zondag 20 september

Temperaturen licht boven normaal
Noorden natter dan het zuiden
Gemiddeld westelijke wind

Ook in deze week zijn de veranderingen gering. Bij Groenland wordt de luchtdruk relatief hoog, boven Scandinavië wordt een lagedrukgebied ingetekend. Verder zien we een gordel van hogedruk van het westelijke deel van het Middellandse Zeegebied naar de Zwarte Zee.

In Nederland liggen we in het grensgebied van koelere lucht, die er vanuit het noordwesten probeert in te komen, en warmere, die datzelfde vanuit het zuiden doet. De temperaturen liggen iets boven normaal, in het zuiden lijken de droge perioden te overheersen, terwijl storingen in het noorden ook weleens wat regen valt als daar enkele verzwakte storingen doorkomen.

Week 4: van maandag 21 tot en met zondag 27 september

Overgang naar droog weer met meer zon
Hogedrukinvloed en maar weinig wind
Ruim boven normale temperaturen

In deze week lijkt de straalstroom meer te gaan golven. Bij Groenland stijgt de luchtdruk verder en wordt opnieuw een blokkade opgeworpen voor lagedrukgebied die van de oceaan naar het oosten willen bewegen. Ze stagneren in het zeegebied tussen IJsland en Noorwegen en boven Noordwest-Europa komt in de bovenlucht een zuidelijke wind te staan.

Doordat ons land aan de flank van een hogedrukgebied komt te liggen, lijkt het min of meer droog te worden, met vrij veel zon en heerlijke nazomerse of misschien zelfs wel zomerse temperaturen, die in elk geval duidelijk boven normaal liggen.

Week 5 en 6: van 28 september tot en met 11 oktober

Hogedrukweer met oostenwind
Veel zon en droog
Vrij hoge temperaturen

In deze twee weken zien we een lagedrukgebied op de oceaan, in week 6 ten westen van Britse eilanden, en een hogedrukgebied met kern boven Oost- en later Noordoost-Europa. In Nederland waait een oostelijke tot zuidoostelijke wind, zou het op deze manier droog weer zijn met vrij veel zon en ook vrij hoge temperaturen, die een stuk boven normaal blijven.

Samenvattend:

Eigenlijk vanaf later volgende week zien we de wisselvalligheid in ons deel van Europa alweer afnemen. In de twee weken daarna druppelt het nog wat na, daarna lijken hogedrukgebieden de macht opnieuw te grijpen. Ondertussen blijft het warmer dan normaal.

Van een doorzettende wisselvalligheid is in de kaarten voor de lange termijn dus geen sprake meer. Tegelijkertijd zijn de vooruitzichten voor nazomerweer juist goed te noemen.