Naderende El Niño dempt activiteit komende orkaanseizoen

Foto boven: Orkaan Melissa was de sterkste van het seizoen van 2025 - NOAA

Dat er op relatief korte termijn op de Grote Oceaan langs de evenaar tussen Zuid-Amerika aan de ene en Australië en Indonesië aan de andere kant een El Niño op komst is, is bekend. En dat dit fenomeen het weer wereldwijd op zijn kop kan zetten, weten we ook. Eén van de gevolgen is mogelijk dat het Atlantische orkaanseizoen minder sterk wordt dan normaal. De eerste verwachtingen hinten daar nu ook op.

Het Atlantische orkaanseizoen loopt van juni tot en met november. Volgens onderzoekers van de Colorado State University lijkt dit seizoen rustiger te verlopen dan we de afgelopen jaren gewend waren. Zij komen in hun eerste verwachting uit op ongeveer 13 stormen met een naam, tropische stormen en orkanen tezamen. Daarvan zouden er zes tot orkanen uitgroeien en slechts twee tot zware exemplaren van categorie 3 of hoger.

Orkaan Melissa was de sterkste van het seizoen van 2025 - NOAA

Het maken van een verwachting is geen eenvoudige opgave

Het klinkt bijna bescheiden. Zeker als je bedenkt dat het orkaanseizoen in het Atlantische bekken de afgelopen tien jaar vaak juist bovengemiddeld actief was. Slechts één van de seizoenen sinds 2016 eindigde onder normaal: dat van vorig jaar (2025).

Advertentie

Toch is het voorspellen van een complex geheel als een orkaanseizoen geen koud kunstje. De atmosfeer laat zich niet zomaar in een glazen bol vangen.

Meteorologen gaan daarbij zeker niet blind te werk: ze gebruiken verfijnde modellen, gevoed door jarenlange data en ervaring. En dit jaar worden de uitkomsten opvallend vaak door één factor beïnvloed: de komende El Niño.

Wat is El Niño ook alweer?

El Niño is een natuurlijk klimaatverschijnsel waarbij het zeewater langs de evenaar in de tropische Stille Oceaan tijdelijk duidelijk warmer is dan normaal. De gevolgen ervan reiken tot over de hele wereld. Ook boven de Atlantische Oceaan verandert er iets: de wind op grotere hoogte wordt onrustiger en sterker. En dat is slecht nieuws voor orkanen.

Die extra windschering – het verschil in windsnelheid en -richting met de hoogte – werkt als een vijand voor tropische stormen. Het kan hun ontwikkeling verstoren of zelfs voorkomen dat ze zich überhaupt vormen. Als El Niño stevig doorzet, werkt dat als een rem op het orkaanseizoen.

Advertentie

Toch is het verhaal daarmee nog niet compleet. Want terwijl El Niño later dit jaar mogelijk op de rem trapt, heeft warm zeewater op andere plaatsen ook invloed.

Oceaan in ontstaansgebieden toont gemengd beeld

Op dit moment laat de oceaan een gemengd beeld zien. In het westelijke deel van de tropische Atlantische Oceaan, dichtbij het Caribisch gebied, is het water momenteel warmer dan normaal. Warm water is de brandstof waarop orkanen draaien. Verder naar het oosten en midden van de oceaan is het water juist iets koeler dan gebruikelijk. En dat wijst weer op een rustiger seizoen.

Het spel tussen oceaan en atmosfeer is zo subtiel dat nog niet duidelijk is welke invloed uiteindelijk de overhand krijgt.

Warmte als brandstof voor extremen

Eén ding staat vast: de oceanen warmen wereldwijd op, mede door klimaatverandering. En warmere oceanen betekenen meer energie voor stormen. Dat zagen we vorig jaar nog. Meerdere orkanen versterkten zich razendsnel – een fenomeen dat steeds vaker voorkomt. Vier stormen ondergingen zo’n explosieve intensificatie, waarvan er drie uitgroeiden tot categorie 5-orkanen.

Als de oceaan dit jaar opnieuw warmer wordt dan verwacht, kan dat de remmende invloed van El Niño deels tenietdoen. En dan ligt een actiever seizoen toch weer op de loer.

Een seizoen vol onzekerheid

De boodschap van de meteorologen is dan ook voorzichtig. Ja, de eerste signalen wijzen op een iets rustiger seizoen. Maar tussen nu en het hoogtepunt – van half augustus tot half oktober – kan nog het een en ander veranderen.

De kaarten lijken geschud, maar het spel is nog niet gespeeld. Het is dus zaak de ontwikkelingen de komende maanden scherp in de gaten te houden.