Na Spanje treft Adam nu Frankrijk en Corsica met noodweer

Foto boven: Enorme overstromingen waren van de zware regenval op Corsica het gevolg - still uit video van Cyril Hermandinquer

De koudeput Adam, die eerder deze week in Spanje enorme hoeveelheden regen veroorzaakte, heeft nu ook in Zuid-Frankrijk en op Corsica toegeslagen. Straten veranderden in rivieren, huizen liepen onder en automobilisten werden door het water verrast. Vooral aan de oostkant van Corsica was de regenval extreem: bij Solenzara viel ruim 300 millimeter in slechts twee uur.

Eerder deze week schreven we over de overstromingen aan de Spaanse oostkust. Vooral de streek rond Oliva en Pego kreeg het zwaar te verduren. De combinatie van een koudeput, een aanhoudende aanvoer van vochtige zeelucht en het bergachtige achterland bracht er over de hele regenepisode plaatselijk meer dan 700 millimeter regen.

Enorme overstromingen waren van de zware regenval op Corsica het gevolg - still uit video van Cyril Hermandinquer

Inmiddels heeft het noodweer zich naar andere delen van het westelijke Middellandse Zeegebied uitgebreid. Eerst kreeg de Franse zuidkust het zwaar, daarna kwam vooral de oostkant van Corsica onder een vrijwel onafgebroken stroom zware buien te liggen. Dezelfde koudeput speelde daarbij opnieuw een rol.

Advertentie

Ook op het Franse vasteland grote problemen

De regen begon maandag in de omgeving van de Hérault en de Gard en breidde zich vervolgens oostwaarts uit. Météo-France rapporteerde dinsdag over de voorafgaande 24 uur onder meer 221 millimeter in Saint-Chamas, 181 millimeter in Salon-de-Provence en 160 millimeter in Arles. In Marseille werd 140 millimeter gemeten, ongeveer de hoeveelheid die daar normaal in twee maanden valt.

De gevolgen waren groot. In de omgeving van Lunel liepen wegen en woningen onder en moesten tientallen mensen in veiligheid worden gebracht. Ook bij Istres vonden evacuaties plaats. Bij Saint-Mitre-les-Remparts, ten westen van Marseille, werd een 75-jarige man door het water meegesleurd. Hij werd later overleden teruggevonden. De persoon die bij hem was, kon worden gered.

Ruim 300 liter per vierkante meter in twee uur

Op Corsica nam de regenval dinsdagochtend plaatselijk uitzonderlijke vormen aan. Bij Solenzara, aan de oostkust, werd in twee uur ongeveer 312 millimeter gemeten. Dat komt neer op ruim 300 liter water per vierkante meter in slechts twee uur. De zwaarste buien bleven langdurig boven dezelfde omgeving hangen.

En daarmee was de regen nog niet voorbij. Volgens de dinsdagavond door persbureau AFP aangehaalde gegevens van Météo-France was bij Solenzara sinds het begin van de episode inmiddels meer dan 500 millimeter gevallen. Een deel van Haute-Corse kreeg dinsdag de hoogste waarschuwingscode: rood.

Advertentie

In Prunelli-di-Fiumorbo moesten 21 bewoners van een verzorgingshuis worden geëvacueerd. Volgens de burgemeester stond in sommige woningen ongeveer twee meter water. Bij Ghisonaccia werd een terreinwagen met twee inzittenden door de rivier de Fium’Orbu meegesleurd. Eén persoon wist via een raam te ontkomen. Naar de andere werd dinsdagavond nog gezocht.

Dezelfde koudeput, nieuwe buien

De verbinding met het noodweer in Spanje ligt bij Adam. Zo’n koudeput is een afgesnoerd gebied met koude lucht op grotere hoogte. Rondom het systeem kunnen luchtstromingen ontstaan die voortdurend vochtige lucht vanaf de Middellandse Zee naar het land voeren. Met een verandering van de ligging van de koudeput verschuift ook het gebied waar de omstandigheden voor zware buien het gunstigst zijn.

Daarbij reizen de Spaanse buien niet simpelweg als één regenpakket naar Frankrijk en Corsica. Binnen de grotere weersituatie ontstaan telkens nieuwe buiengebieden. De vochttoevoer, de plekken waar luchtstromingen samenkomen en de ligging van de bergen bepalen waar de meeste regen valt.

Op Corsica voerde een zuidoostelijke stroming voortdurend vochtige lucht naar de oostkant van het eiland. Daar dwong het bergachtige terrein de vochtige lucht omhoog. Zware buien konden zich daardoor steeds opnieuw boven dezelfde omgeving ontwikkelen.

Vooral de snelheid maakt het gevaarlijk

Het is bij dit soort situaties niet alleen de totale hoeveelheid regen die telt. Ook de tijd waarin het water valt, is doorslaggevend. Honderden millimeters verspreid over enkele weken hebben andere gevolgen dan dezelfde hoeveelheid in een paar uur.

Bij zulke hoge regenintensiteiten stroomt veel water direct over het oppervlak weg. Straten en laagten verzamelen het, terwijl beken en rivieren snel aanzwellen. Météo-France noemt juist die combinatie van intense, soms stationaire onweersbuien en snelle overstromingen kenmerkend voor mediterrane regenepisodes.

Ook vanochtend vroeg waren in het centrale deel van het Middellandse Zeegebied diverse buiencomplexen actief, nu boven Sardinië, Italië en Slovenië. Het zwaartepunt van het slechte weer verplaatst zich de komende dagen verder naar het oosten.