30-Daagse (+): rustig, vrij warm en vaak vrij droog

Foto boven: Lente in de Betuwe - Cynthia van Leusden

We maken een bizarre periode mee. Niet alleen de laatste decade van februari, maar ook de eerste van maart lijkt recordwarm te verlopen. Het warmterecord over de periode van 21 februari tot en met 10 maart wordt dit jaar met ruim 1,2 graden scherper gesteld. En we vestigen mogelijk een record aan aaneengesloten dagrecords.

Tot en met donderdag bestond die reeks al uit vier opeenvolgende dagrecords. Als daar vandaag en morgen in De Bilt nog dagrecords bijkomen, wordt de reeks recordlang. En gaat een serie van aaneengesloten dagrecords in september 2023 eraan.

Lente in de Betuwe - Cynthia van Leusden

Addertjes onder het gras

Of dat ook lukt, is nog zeer de vraag. Vandaag kan het Saharastof in de lucht boven Nederland spelbreker zijn, morgen geldt dat voor laaghangende bewolking die vanaf zee het land opkomt. Een deels ook kan blijven hangen. Dat is een zeer lastige verwachting.

Advertentie

Eerder deze week schreven we al over de poolwervelsplit, zoals die zich inmiddels boven het noordpoolgebied heeft afgespeeld. Op zich is dat een spannende ontwikkeling, maar een reactie erop in de troposfeer blijft voorlopig nog uit. Zowel de NAO-index als de AO-index is de komende tijd sterk positief. De huidige situatie, met lagedrukgebieden op de oceaan en hogedrukgebieden boven het continent, kan daarmee nog langere tijd aanhouden.

De zuidenwinden van nu zijn in het najaar normaal

Zo’n langdurige periode met vooral zuidelijke winden is een fenomeen dat je eerder in het najaar dan in het voorjaar verwacht, maar er zijn – zo blijkt dit jaar ook – uitzonderingen.

Nu lijkt het weer op dat van de lente van 1959 en ook op dat van vorig jaar om deze tijd. In beide lentes hield het droge, warme en vrij zonnige weer vervolgens in grote lijnen aan. De lente van 1959 groeide daarmee in zijn tijd tot de op één na (na 1945) warmste lente ooit uit en staat tegenwoordig op een 22^ste plaats in de lijst van warmste lentes. De lente van 2025 eindigde op de 6^e plaats in die lijst van warmste lentes ooit. Lijstaanvoerder is op dit moment 2024.

Zit een omslag naar noordenwinden er toch in?

Voor wat de lange termijn betreft, die we nu aan de hand van de kaarten van het Europese model gaan bespreken, is het interessant om uit te zoeken of er later in de periode alsnog een omslag in zit naar voor deze tijd van het jaar gebruikelijkere noordelijke tot noordoostelijke winden.

Advertentie

Zelfs als zo’n omslag ver weg lijkt, kan die er toch zomaar ineens komen. De staande golf bij Europa, met het dal nu boven de oceaan en de top boven het continent, hoeft er alleen maar voor om te slaan. En dat is minder ingewikkeld dan het nu eigenlijk lijkt.

Week 1: van maandag 9 tot en met zondag 15 maart

Aanhoudend zacht
Zuidelijke winden
Soms een zwakke storing

De staande golf bij Europa, met zijn dal op de oceaan en de golftop boven het continent, blijft in tact. Hogedrukgebieden liggen boven het oosten van Europa, lagedrukgebieden bij IJsland en Groenland en die strekken zich tot over het zuidwesten van Europa uit.

De wind is overheersend zuidelijk, voert zeer zachte lucht aan en de zon schijnt vaak, maar af en toe kunnen storingen ook in verzwakte vorm tot onze omgeving doordringen. Woensdag en vrijdag is dat bijvoorbeeld het geval. Tot en met dinsdag verandert in de temperaturen weinig, in de tweede helft van de week wordt het iets koeler. Maar het blijft warmer dan normaal.

Week 2: van maandag 16 tot en met zondag 22 maart

Minder zacht, maar temperaturen aanhoudend boven normaal
Zuidelijke wind, later in de periode mogelijk eindigend
Licht wisselvallig, maar geen grote regenhoeveelheden

Het hele patroon schuift een beetje naar het oosten op. Het is nog te vroeg om te zeggen dat de golf is omgeslagen, maar een trend in die richting lijkt, als het inderdaad zo gaat als nu voor deze week wordt berekend, wel gezet. Het Oost-Europese hogedrukgebied komt boven het westen van Rusland terecht, een nieuw hogedrukgebied op de oceaan dient zich aan en wij komen in Nederland onder de vore van lagedruk terecht die ertussen zit.

Het zou op deze manier iets wisselvalliger kunnen worden, met temperaturen die een fractie lager dan die van de komende week, maar nog steeds hoog zijn voor de tijd van het jaar. Verder zou aan het einde van de week de zuidenwind kunnen stilvallen.

Week 3: van maandag 23 tot en met zondag 29 maart

Licht wisselvallig
Rustig weer, onduidelijke windrichting
Bovennormale temperaturen

De hogedruk op de oceaan lijkt zich naar het westen terug te trekken, de hogedruk in het oosten komt boven het noordwesten van Rusland terecht. Tussen beide hogedrukgebieden in vormt zich mogelijk een verbinding waarvan de as ten noorden van ons land komt te liggen. Die as wordt aan de noord- en zuidkant geflankeerd door lagedrukgebieden.

Het blijft bij ons licht wisselvallig. Verder liggen we net als de week ervoor onder een soort zadelgebied, waardoor de windrichting onduidelijk is. En ook in de temperaturen verandert niet veel. Die blijven duidelijk boven normaal.

Week 4: van maandag 30 maart tot en met zondag 5 april

Opnieuw omslag naar hogedrukweer
Oostelijke tot noordoostelijke winden
Iets boven normale temperaturen

In deze week wordt wel een duidelijke verandering berekend. Het hogedrukgebied, dat een week eerder nog boven het noordwesten van Rusland werd ingetekend, komt naar het westen en boven Scandinavië en het zeegebied ten oosten van IJsland terecht. In Nederland draait de wind hierdoor naar het oosten tot noordoosten en wordt iets minder zachte lucht aangevoerd.

Als dit zo doorgaat, lijkt het een droge week te worden, met flink wat zon. De temperaturen komen daarbij rond of nog steeds iets boven gemiddeld uit.

Week 5 en 6: van maandag 6 tot en met zondag 19 april

Eerst hogedrukweer, daarna licht wisselvallig
Wind van noord naar onduidelijk
Ongeveer normale temperaturen.

Eerst lijkt het hogedrukgebied boven Schotland terecht te komen, daarna weer boven het uiterste noordwesten van Rusland met nog een soort uitbreiding tot over Scandinavië. In Nederland lijken we onder de invloed van lagedrukgebieden uit te komen.

Het weerbeeld bij ons wordt in week 6 licht wisselvallig. Verder lijkt het kwik die laatste twee weken van de berekening rond normaal uit te komen. Maar dat gebeurt vaker, want bij gebrek aan andere signalen sluipt ook iets van klimatologie de berekeningen binnen.

Samenvattend

Als je de periode zo overziet, dan is het er vooral een van onduidelijke signalen. Het weermodel weet niet precies wat het met de huidige situatie aan moet, en dat is niet zo vreemd gezien ook de SSW die we hogerop in de stratosfeer de afgelopen tijd hebben zien gebeuren.

Hogedrukgebieden mogen de komende tijd dan een hoofdrol spelen, vaak is niet duidelijk welk van de hogedrukgebieden op de weerkaarten bij ons de teugels in handen heeft.

Wat wel duidelijk is, is dat de temperaturen voorlopig duidelijk boven normaal blijven. En ook dat het vaker droog is dan nat en dat de neerslagtekorten op deze manier verder oplopen.