Uniek nachtvorstrecord in tot nu toe warmste zomer ooit

Foto boven: Het was een koude nacht - Jannine Sanders

Vorst aan de grond, tijdens de Hondsdagen. Een officieel kouderecord. En dat in de tot nu toe warmste zomer ooit. Het gebeurde de afgelopen nacht op de vliegbasis Twenthe bij Enschede. Op 10 centimeter hoogte daalde de temperatuur er tot -0,1 graden.

Eerder (op 7 augustus 2022) hadden alleen vrieskoujagers Pieter Bliek en Karel Holvoet tijdens de Hondsdagen al eens vorst gemeten. Die dag daalde de temperatuur in duinpan Bol 2 in het Bergense bos tot -0,46 graden. Het was geen officiële, maar wel de laagste meting tot nu toe. Het oude, officiële record stond overigens op 19 juli 1971, toen het op sommige plaatsen in het land nog tot vorst aan de grond kwam.

Het was een koude nacht - Jannine Sanders

Warmste periode van het jaar

De Hondsdagen duren van 20 juli tot en met 20 augustus. Het is de warmste periode van de Nederlandse zomer. En ook de periode waarin de luchtvochtigheid het hoogst is.

Advertentie

De combinatie van die twee heeft ervoor gezorgd dat het tot nu toe tijdens de Hondsdagen nog niet eerder tot een officiële waarneming van vorst was gekomen, wat natuurlijk niet wil zeggen dat het ook niet ergens heeft gevroren. De meting van de vrieskoujagers bewees dat ook.

Heel bijzonder

Dat het de afgelopen nacht op de Vliegbasis Twenthe toch zover kwam, midden in de tot nu toe warmste zomer ooit, is dan ook heel bijzonder. Met een gemiddelde temperatuur van 19,4 graden lopen we een fractie voor op de zomer van 1976, die tot nu toe tot dit moment de warmste was. De voorsprong op de warmste zomer ooit, die van 2018 bedraagt momenteel zelfs 1,2 graden. Toen verliep het tweede deel van de zomer juist erg warm.

Dat het de afgelopen nacht op de vliegbasis bij Enschede zo koud kon worden, heeft meerdere oorzaken. Allereerst bevonden we ons in van oorsprong vrij koude lucht. Ondanks de vele zon werd het gisteren in Enschede niet warmer dan 22,8 graden. Die koude lucht is de afgelopen tijd helemaal vanuit het binnenland van Groenland in onze richting gestroomd.

Tijdens helder weer en bij een wegvallen wind koelde het de afgelopen nacht op normale waarnemingshoogte tot 5,0 graden af. Aan de grond werd -0,1 graden gemeten. Dat is een groot verschil, maar verklaarbaar door de droogte van de laatste tijd. Die maakt zulke verschillen mogelijk. In die zin is het niet vreemd dat dit juist tijdens een droge zomer gebeurt.

Advertentie

Ook op andere plaatsen was het koud

Overigens was Twenthe niet het enige station met een koude nacht. Hupsel in de Achterhoek kwam tot een laagste temperatuur van 5,4 graden, in Eindhoven en in Woensdrecht daalde het kwik tot 7,3 graden. Aan de grond vroor het in Hupsel net niet. De temperatuur op een hoogte van 10 centimeter kwam er op 0,6 graden uit. Woensdrecht kwam tot 1,5 graden en in Gilze-Rijen bedroeg het grasminimum 1,7 graden. In de duinpannen vroor het niet.

Vandaag wisselen stapelwolken en de zon elkaar af. Vanuit het noorden en westen kan later vanmiddag vanaf zee weer wat dikkere bewolking binnendrijven. In de noordelijke helft valt uit die bewolking vanavond plaatselijk een spat regen. Verder blijft het droog. Er waait een zwakke tot matige noordwestenwind en het wordt tussen 20 en 24 graden.

Morgen een beetje regen

Vanavond en de komende nacht breidt de bewolking zich verder uit. Morgen passeert een zwakke storing. De wolken houden dan ook de overhand en af en toe valt wat regen of motregen. Groot zijn de hoeveelheden niet en in het zuidwesten en zuiden lijkt het niet meer dan wat gespetter te zijn. In het noorden en oosten kan 1 of 2 millimeter vallen.

De noordwestenwind wordt op de Wadden af en toe krachtig en is aan de westkust vrij krachtig. En met 19 tot 22 graden is het ook weer een fractie koeler dan vandaag.

Ook donderdag begint bewolkt en met lokaal nog een spatje regen. Later op de dag breekt de bewolking meer op en komt de zon er vaker door. De noordwestelijke wind neemt geleidelijk af en de temperaturen lopen op tot 18 of 19 graden in het noorden en 23 graden, plaatselijk in het zuiden van het land. Vrijdag en zaterdag draait de wind naar het zuidwesten, komt de zon er beter door en wordt het warmer. Vrijdag kan het kwik in het zuiden tot 25 graden oplopen, zaterdag zijn in datzelfde zuiden maximumtemperaturen tot 27 graden denkbaar.

Begin volgende week warm?

Zondag lijkt vanuit het westen een storing met buien te passeren. Dan zou eindelijk weer eens regen van betekenis kunnen vallen. Met temperaturen tussen 21 en 24 graden is het dan ook een fractie minder warm. In de dagen daarna zou een golf met warmte onze omgeving vanuit het zuidwesten kunnen bereiken. Dan keert het warme zomerweer dus gewoon weer terug.